Dag lezer,
Wie er ook aan de macht komt, (handels)oorlogen begint, uit klimaatakkoorden stapt of regeringen vormt, we dobberen allemaal de hele tijd rond in een onbarmhartige, ijzige kosmos. Dat toont maanlander Blue Ghost, van commerciële ruimtebedrijf Firefly Aerospace, ons op een onnavolgbare manier. Onder andere met beelden van de blauwe ‘knikker’ die scherp afsteekt tegen de gitzwarte ruimte en met een filmpje waarin onze planeet voor de maan schuift. Die beelden tonen volgens ons onomstotelijk aan dat onze planeet een juweel is, temidden van een lege woestenij.
Kankerpatiënten kennen vaak heel goed het gevoel van rondtollen in een onpeilbare, zwarte diepte. Nog altijd doodt de ‘keizer aller ziektes’ veel mensen. Toch is er vandaag, op Wereldkankerdag anno 2025, ook veel goed nieuws, zo vertellen kankerexperts Sylvie Rottey, Luc Colemont en Hans Wildiers. Met nieuwe therapieën kunnen ze nu bepaalde patiënten, die niet zo lang geleden ten dode waren opgeschreven, genezen. Alleen zijn die verbluffende resultaten er slechts bij enkelen en het is niet altijd duidelijk bij wie de nieuwste medicatie zal aanslaan. De koortsachtige zoektocht naar de mysteries die kankers nog niet hebben prijsgegeven gaat dan ook onverminderd verder.
Een Duitse medische primeur in de frontlinie van het wetenschappelijk onderzoek illustreert hoe onderzoekers steeds meer grip krijgen op het menselijk leven. Het team slaagde erin iemands hart te repareren met een ‘levende pleister’ van miljoenen hartspiercellen.
Die pleister werd gemaakt door in het laboratorium stamcellen om te vormen tot hartspiercellen. Ze stopten 800 miljoen van die gefabriceerde hartspiercellen in een raster en plakten die stukjes levend weefsel op het hart van vijftien patiënten. Daarvoor was geen zware operatie vereist: een snee tussen de ribben volstond om de pleister op het kloppende hart aan te brengen. Na drie maanden bleken de hartspiercellen in de pleister bij één van de patiënten nog vitaal, dankzij bloedvaten die vanuit omringende weefsels waren gegroeid. De cellen hadden bovendien nieuw spierweefsel gevormd, waardoor het zieke hart van deze vrouw van 46 jaar werd verstevigd. Haar hart trok daardoor krachtiger samen en pompte meer bloed rond.
In eigen land realiseerden artsen onlangs ook een primeur: aan het UZ Gent werd voor het eerst in ons land een baby geboren na een baarmoedertransplantatie bij de moeder. Haar eigen baarmoeder was door een aangeboren ziekte onderontwikkeld. Een jaar en negen maanden na de transplantatie beviel ze van een gezonde baby.
Wereldwijd doet DeepSeek momenteel de meeste monden openvallen: de Chinese versie van ChatGPT, maar dan veel goedkoper en minder energieverslindend. Dat een Chinese startup plots de overspannen wereld van de artificiële intelligentie doet daveren leidde niet alleen tot verbazing maar ook tot paniek, zowel op de beurs als in Silicon Valley. Want het besef dat AI kennelijk veel goedkoper kan, zou het hele Amerikaanse investeringsklimaat overhoop kunnen halen. Bovendien kan DeepSeek de Amerikaanse AI-industrie voorbijsteken.
Het was dan ook geen toeval dat Mark Zuckerberg, ceo van Meta, zijn beste ingenieurs in ‘war rooms’ verzamelde toen het nieuws over DeepSeek bekend raakte. Zij moeten uitzoeken hoe het bedrijf van de ‘nerdy miljardair’ Liang Wenfeng erin slaagt de leidende Amerikaanse AI-projecten ineens voorbij te steken. Er doemen wel zorgwekkende vragen op over de privédata die DeepSeek over ons verzamelt. Zo zorgwekkend dat de instant populaire AI-zoekmachine volgens sommigen “geen plaats zou mogen hebben in de EU”.
Ondertussen komt er nog een indrukwekkend bericht over een technologische doorbraak uit het oosten: de Chinese ‘kunstzon’ EAST heeft een record gebroken als veelbelovende bron van schone energie. EAST is een grote kernfusiereactor en is erin geslaagd om op een stabiele manier kernfusie op te wekken. Het apparaat dat het proces van kernfusie stimuleert draaide 1.066 seconden bij meer dan 100 miljoen graden, een recordtemperatuur. Fusie-energie wordt gezien als een beloftevolle bron van schone energie omdat het geen broeikasgassen of langlevend radioactief afval produceert, in tegenstelling tot kernsplijting. Atoomkernen worden samengesmolten waardoor energie vrijkomt. Dat proces speelt zich ook af in de zon.
Die echte zon blijkt voor het eerst een grotere bron van elektriciteit voor Europeanen dan steenkool. Het aandeel van zonne-energie in de Europese energiemix steeg in 2024 met meer dan een vijfde tot 11 procent van de totale energievoorziening. Samen met windenergie (17 procent) en andere hernieuwbare energiebronnen was bijna de helft van de Europese energieopwekking (47 procent) groen. Ondertussen nam het aandeel van steenkool (-16 procent) en aardgas (-6 procent) af. Alle fossiele brandstoffen samen waren daardoor in 2024 goed voor 29 procent van de Europese elektriciteitsopwekking, het laagste aandeel ooit.
Met andere woorden: ook al is het uiteraard slecht nieuws dat de VS onder Donald Trump uit het Klimaatakkoord van Parijs stappen, in Europa is de trein richting vergroening onherroepelijk vertrokken. Dankzij Europese wetgeving worden de pogingen om onze ‘blauwe knikker’ waarop we ronddobberen in de onbarmhartige en ijzige kosmos niet gevaarlijk te doen opwarmen krachtiger. En ook op dat terrein is China, ‘s werelds grootste uitstoter, ambitieuzer dan ooit.
Warme groeten,
Geen opmerkingen:
Een reactie posten