Op 8 mei startte het proces van 11 activisten van de FLM in Dendermonde. Afhankelijk van de beklaagden, staan ze terecht voor: vandalisme, vernieling van eigendom, bendevorming, het toebrengen van slagen en verwondingen, ten gevolge van een geweldloze actie van burgerlijke ongehoorzaamheid op het proefveld in Wetteren met genetisch gemodificeerde aardappelen vorig jaar in mei. De ondertekenende organisaties uiten hun steun voor de elf beklaagden en vragen de Belgische en Vlaamse overheid om een streep te trekken onder alle komende veldproeven voor genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s).
Vorig jaar op 29 mei verzamelde zich een groep van meer dan 300 activisten op de GGO-veldproef in Wetteren voor de ‘aardappelruil’. Het evenement begon met een boerenmarktje, om positieve voorbeelden van kleinschalige, familiale en biologische landbouw te presenteren. Daarna hebben activisten op een geweldloze manier een poging gedaan om de aardappelen uit de grond te trekken en ze te vervangen door een niet-GGO patat. Deze actie gebeurde openlijk en de activisten namen er hun verantwoordelijkheid voor op. De activisten traden geweldloos op gedurende de gehele actie.
De reactie van Vlaamse politici, die de veldproef steunden, was overdonderend. Minister president Kris Peeters riep op tot vervolging – voor bendevorming en diefstal – en schond hiermee op een flagrante manier de scheiding der machten van de staat. De politieke steun voor de biotechnologische industrie is gebaseerd op de veronderstelling dat de groei in de hightech-sector noodzakelijk is voor de economische ontwikkeling van een regio, maar dient duidelijk de belangen van de biotechnologische industrie. (1)
De volgende dagen waren overal in de media beschuldigingen te horen: de activisten waren niets anders dan ‘hooligans’ en ‘vandalen’. Toch is er geen bewijs dat een activist geweld gebruikt heeft om zijn doelstellingen te bereiken. Er werd schade toegebracht aan omheiningen in functie van de actie en er werden een aantal aardappelen uitgetrokken. Maar dit is helemaal niet in verhouding tot de immense schade en het geweld die wereldwijd aan boeren, burgers en het milieu wordt aangedaan door het gebruik van GGO’s.
Het risico dat veroorzaakt wordt door het loslaten van GGO’s in ons milieu - gezondheidsrisico's van het gebruik van glyfosaten, GGO-besmetting van niet GGO en biologische landbouw - kan beschouwd worden als voldoende reden om actie te ondernemen met de bedoeling om zoveel mogelijk het risico in te perken. Door bijvoorbeeld de toelating van 0,9 % GGO-besmetting in ons voedsel, enkel door lobbywerk voor het financieel belang van grote bedrijven, kunnen bijenkwekers geen 100% GGO vrije honing meer garanderen. Maar het structurele geweld, gepleegd door Bayer, Monsanto, BASF en hun compagnons tijdens het produceren van GGO’s zorgt voor een nog meer overtuigend argument om actie te ondernemen. De uitbreiding van GGO’s – vooral in ontwikkelingslanden- heeft geleid tot duizenden kleine boeren die gedwongen werden om hun land te verlaten, hetgeen massale consequenties heeft gehad op de bestaansmiddelen en het voortbestaan van gemeenschappen.
Het gebruik van GGO’s heeft het massale gebruik van pesticiden bevorderd, zoals glyfosaat (2)- een systemische herbicide gebruikt om onkruid te verdelgen, beter gekend onder de handelsnaam Roundup. De bewering dat GGO’s hongersnood kunnen oplossen en de problemen rond de opwarming van de aarde kunnen tegengaan zijn slechts valse oplossingen, bevorderd door de industrie om hun producten te ‘greenwashen’.
De zaak van Barbara van Dyck, een universitair onderzoekster die ontslagen werd omwille van het openlijk steunen van de actie, benadrukt de rol van grote delen van het wetenschappelijk en educatief establishment in het behouden van dit structurele geweld. De ontwikkeling van de GGO technologie kan niet gescheiden worden van het effectieve gebruik dat er uit voortvloeit. In deze tijden van stijgende financiële druk op de universiteiten, kan dissidentie tegen de status-quo blijkbaar niet worden getolereerd. Tegelijkertijd worden onvoldoende middelen geïnvesteerd in onderzoek naar ecologisch duurzame oplossingen voor de echte problemen waar boeren in België en elders in de wereld mee geconfronteerd worden. Nochtans zijn er wereldwijd al vele projecten vanuit de basis gegroeid waar het landbouwmodel wel optimaal is aangepast aan lokale mogelijkheden, in overeenstemming met milieu, gemeenschap en boeren.
Er is een lange traditie van burgers in België en elders, die acties van geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid gebruiken om zich te verzetten tegen onrecht. In een situatie waarbij de overheid, industrie en universitaire instellingen een onrechtvaardige situatie onderhouden, is er des te meer reden om degenen te steunen die een standpunt innemen ten gunste van het vrijwaren van het milieu tegen wilde genetische experimenten.
Friends of the Earth Vlaanderen & Brussel
Amis de la Terre Belgique asbl
Climaxi vzw
Groupe de Liège du Mouvement politique des objecteurs de croissance
Klimaat en Sociale Rechtvaardigheid – Climat et justice sociale
CEO (Corporate Europe Observatory)
Wervel vzw
Vzw ‘t Uilekot
[1] Biotechnologie omvat onder andere de wetenschappelijke techniek die gebruik maakt van micro-organismen om een grote variatie van producten te maken.
[2] Er is aangetoond dat glyfosaat zelfs in dosissen lager dan gangbaar in de landbouw verantwoordelijk is voor miskramen, afwijkingen bij embryo's en kanker. Bovendien draagt het bij tot het ontstaan van resistente superonkruiden waardoor op termijn het herbicidengebruik verhoogt.
