SPREAD THE INFORMATION

Any information or special reports about various countries may be published with photos/videos on the world blog with bold legit source. All languages ​​are welcome. Mail to lucschrijvers@hotmail.com.

Together, we can turn words into action. If you believe in independent voices and meaningful impact

Search for an article in this Worldwide information blog

vrijdag 13 maart 2026

WORLD WORLDWIDE EUROPE BELGIUM BRUSSELS - DeMorgen. Klimaat & wetenschap - Vrijdag 13 maart 2026.

 

Bekijk de webversie
De Morgen

Vrijdag 13 maart 2026
Premium
Klimaat & wetenschap
Verslaggever De Morgen
Barbara Debusschere
Wetenschapsjournalist De Morgen

Dag lezer,

Het AI-manusje-van-alles Claude, dat je helpt met lesvoorbereidingen, brainstormen, relatie-en carrièreadvies enzovoort, is ook aan de slag in de oorlog van de VS en Israël tegen Iran. In de erg snelle en massale aanvallen zien experts hoe militaire AI op een ongeziene schaal wordt ingezet.

Dat zou in theorie kunnen leiden tot minder burgerdoden, omdat aanvallen met AI-systemen voor meer precisie(bombardementen) kunnen zorgen. In de praktijk is daarvoor in de oorlogen in Oekraïne en Gaza nog geen bewijs gevonden, meldt Nature.

Mogelijk komt dat omdat militaire AI ook veel meer aanvallen in korte tijd mogelijk maakt: de analyse van informatie gaat razendsnel, de potentiële doelwitten blijven maar komen. Bovendien kan de inzet van die nieuwe technologie leiden tot ‘cognitieve ontlasting’: omdat het technische, militaire en zelfs juridische denkwerk door een machine wordt gedaan, kunnen de mensen die beslissen over aanvallen zich almaar meer onthecht voelen van de gevolgen.

Intussen toont nieuw onderzoek aan dat wanneer verschillende AI-modellen, waaronder GPT-4, Claude en Gemini, leiders van kernmachten spelen in geopolitieke conflicten, ze onvoorspelbaar blijken en veel minder terughoudend zijn dan mensen om kernwapens in te zetten.

Jurriaan van Diggelen, AI-onderzoeker bij de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) werpt tegen dat het “compleet onverantwoord is” om nog maar te suggereren dat AI-modellen de rol van generaal zouden kunnen innemen. Voorlopig zullen ChatGPT en co echt niet zelfstandig de nucleaire strategie bepalen, benadrukt hij. Maar helemaal gerust is hij er niet op. “Er heerst een ongebreideld enthousiasme over AI. Ook in het Pentagon, vrees ik. Misschien worden ze daar juist wel enthousiast van deze studie.”

De nieuwe oorlog zet opnieuw in de verf hoe afhankelijk we blijven van fossiele brandstoffen. Het scheepsverkeer door de Straat van Hormuz ligt sinds dit weekend stil door de Amerikaanse, Israëlische en Iraanse aanvallen en een vijfde van de internationale handel in vloeibaar gas (lng) passeert daar. Ook de olieprijs piekt door het conflict.

Het is volgens meerdere experts een alarmsignaal dat Europa moet wakker schudden om meer werk te maken van de groene transitie, in plaats van allerlei maatregelen terug te schroeven, zoals recent is gebeurd. Ook econoom Koen Schoors stelt dat Europa de hernieuwbare revolutie volledig zou moeten omarmen en benadrukt dat vergroening geen kost is, maar een cruciale zakelijke opportuniteit, omdat fossiele brandstoffen zichzelf onvermijdelijk uit de markt zullen prijzen.

Terwijl de pogingen om de economie te vergroenen stokken, is de snelheid van de klimaatopwarming sinds 2015 verdubbeld. Dat betekent dat het hier steeds sneller steeds onveiliger wordt, benadrukken klimaatwetenschappers.

Een voorbeeld daarvan is de zeespiegelstijging. Nu blijkt dat tientallen miljoenen meer mensen dan eerder aangenomen daarmee te maken zullen krijgen. Niet doordat de zee sneller stijgt, maar door een fout in wetenschappelijke berekeningen. Er wonen nu al veel meer mensen onder zeeniveau dan de officiële cijfers aangeven. Die fout komt nu, euhm, boven water: de meeste onderzoeken namen tot nu toe een te laag ‘beginpunt’ van de zeespiegelstijging aan.

Een ander voorbeeld is de hitte-impact. Nieuw onderzoek daarover waarschuwt dat extreme hitte, aangezwengeld door het aanhoudende gebruik van fossiele brandstoffen, inmiddels een op de drie mensen wereldwijd belemmert in hun dagelijkse fysieke activiteiten, zoals wandelen of huishoudelijk werk. Door de stijgende temperaturen wordt het zelfs voor gezonde mensen in veel regio’s moeilijker om overdag veilig actief te zijn. Voor ouderen, die minder makkelijk zweten, en mensen in armere regio’s zien de onderzoekers een drastische toename van ‘onleefbare uren’.

Wie zich bij al dat nieuws ontzet en machteloos voelt, verwijzen we graag naar een passage van de Britse auteur C.S. Lewis over ‘hoe te leven in tijden van crisis?’. We kregen die doorgespeeld van een AI-expert die zich grote zorgen maakt over de ontwikkeling van deze nieuwe technologie.

C.S. Lewis schreef: ‘Hoe moeten we leven in een atoomtijdperk?’ Ik ben in de verleiding om te antwoorden: ‘Nou ja, zoals u geleefd zou hebben in de zestiende eeuw, toen de pest bijna elk jaar Londen aandeed, of zoals u geleefd zou hebben in de tijd van de Vikingen, toen rovers uit Scandinavië elke nacht konden landen en u de keel doorsnijden, of inderdaad, zoals u nu al leeft in een tijd van kanker, een tijd van syfilis, een tijd van verlamming, een tijd van luchtaanvallen, een tijd van treinongelukken, een tijd van auto-ongelukken.’

Als we allemaal door een atoombom vernietigd gaan worden, laat die bom wanneer die ons aantreft dan maar zien dat wij verstandige en menselijke dingen doen – bidden, werken, lesgeven, lezen, naar muziek luisteren, de kinderen in bad doen, tennissen, met onze vrienden praten bij een glas bier en een spelletje darts – niet als bange schapen op een kluitje terwijl we alleen maar aan bommen denken.’

Menselijke groeten,

De wetenschapsredactie

1
Als AI leiders van kernmachten mag spelen, gaat het snel mis: dit zegt nieuw onderzoek over ChatGPT, Claude en Gemini
Als chatbots militaire strategie gaan bepalen in een nucleaire crisis, is er een grote kans dat ze kernwapens inzetten, blijkt uit nieuw onderzoek. Het goede nieuws: de generaals gebruiken ChatGPT of Claude hier (nog) niet voor. Lees verder
Als AI leiders van kernmachten mag spelen, gaat het snel mis: dit zegt nieuw onderzoek over ChatGPT, Claude en Gemini
2
‘Kom later weer niet zeuren over oneerlijke Chinese concurrentie’: Koen Schoors trekt volop de kaart van hernieuwbare energie
Mensen, bedrijven en overheden die niet in groene energie investeren, daar heeft Koen Schoors nog maar weinig economisch begrip voor. Want wat ‘fossielen’ u ook willen doen geloven, schrijft hij in dit essay, hernieuwbare energie leidt juist tot lagere facturen. Lees verder
‘Kom later weer niet zeuren over oneerlijke Chinese concurrentie’: Koen Schoors trekt volop de kaart van hernieuwbare energie
3
Nieuwe studie: snelheid van klimaatopwarming verdubbelt bijna sinds 2015
Volgens een nieuwe analyse warmt de aarde nu zo’n 0,35 graad Celsius per decennium op. Dat is ongeveer dubbel zo snel als in de jaren 1970. Lees verder
Nieuwe studie: snelheid van klimaatopwarming verdubbelt bijna sinds 2015
4
Fout ontdekt in honderden studies: zeespiegelstijging raakt veel meer mensen dan verwacht
Tientallen miljoenen mensen meer dan verwacht zullen te maken krijgen met zeespiegelstijging. Niet doordat de zee sneller stijgt, maar door een fout in wetenschappelijke berekeningen. Er wonen nu al veel meer mensen onder zeeniveau dan de officiële cijfers aangeven. Lees verder
Fout ontdekt in honderden studies: zeespiegelstijging raakt veel meer mensen dan verwacht
5
Lichtchips als ‘nieuw goud’: hoe een Eindhovense proeffabriek Europa technologisch op de kaart kan zetten
Fotonische computerchips op basis van licht kunnen het ‘nieuwe goud’ zijn: ze zijn sneller en verbruiken minder energie. In Nederland kreeg een Eindhovense proeffabriek deze week groen licht. Hoe bepalend wordt deze technologie voor de strategische autonomie van Europa? Lees verder
Lichtchips als ‘nieuw goud’: hoe een Eindhovense proeffabriek Europa technologisch op de kaart kan zetten
6
‘Autisme, ADHD, schizofrenie... dat zijn geen ziekten in ons brein. Daar is geen wetenschappelijk bewijs voor’
Twintig jaar geleden werkte hij nog mee aan de ‘Bijbel van de Psychiatrie’. Maar nu er een nieuwe versie van de DSM-5 komt, is de Nederlandse prof en psychiater Jim van Os (65) er meer dan ooit van overtuigd dat die de prullenmand in moet. ‘Heeft dit boek ooit een patiënt geholpen? Nee.’ Lees verder
‘Autisme, ADHD, schizofrenie... dat zijn geen ziekten in ons brein. Daar is geen wetenschappelijk bewijs voor’
7
Mammografie krijgt dubbel nut: kleine kalkafzettingen voorspellen hart- en vaatziekten
Artsen kunnen op een mammografie niet alleen ontdekken of vrouwen borstkanker hebben, de foto bevat ook cruciale informatie over hun risico op hart- en vaatziekten. De hoeveelheid kalk in de bloedvaten van de borsten blijkt een belangrijke voorspeller. Lees verder
Mammografie krijgt dubbel nut: kleine kalkafzettingen voorspellen hart- en vaatziekten
8
Lijnen en rechthoeken op struisvogeleieren: 60.000 jaar oude gravures tonen hoe onze voorouders al abstract en geometrisch dachten
Gegraveerde struisvogeleieren van meer dan 60.000 jaar oud tonen verrassend geavanceerde geometrische patronen. ‘Dat zijn bewijzen dat onze verre voorouders abstract konden denken en geometrisch inzicht hadden’, stelt professor Silvia Ferrara van de afdeling Klassieke Filologie aan de Universiteit van Bologna. Lees verder
Lijnen en rechthoeken op struisvogeleieren: 60.000 jaar oude gravures tonen hoe onze voorouders al abstract en geometrisch dachten
9
Meer kans op genezing van zeldzame kanker in expertisecentra: ‘Patiënten betalen met hun leven voor versnipperde zorg’
Drie nieuwe studies besluiten dat de overlevingskansen van patiënten met zeldzame en complexe kankers hoger zijn in gespecialiseerde ziekenhuizen. Experts en patiëntenorganisaties vragen om snel werk te maken van expertisecentra. Lees verder
Meer kans op genezing van zeldzame kanker in expertisecentra: ‘Patiënten betalen met hun leven voor versnipperde zorg’
10
‘Hippieaap’ bonobo lang niet zo vredelievend als gedacht, blijkt uit nieuw onderzoek
Lang was het beeld van mensapen simpel: de chimpansee houdt van geweld, de bonobo van seks. Net als bij mensen is de praktijk weerbarstiger, stellen wetenschappers nu. Lees verder
‘Hippieaap’ bonobo lang niet zo vredelievend als gedacht, blijkt uit nieuw onderzoek
De Morgen
Download de app
AppstorePlaystore
Volg ons
facebookInstagramX

Geen opmerkingen:

Een reactie posten