SPREAD THE INFORMATION

Any information or special reports about various countries may be published with photos/videos on the world blog with bold legit source. All languages ​​are welcome. Mail to lucschrijvers@hotmail.com.

Search for an article in this Worldwide information blog

maandag 5 januari 2026

WORLD WORLDWIDE EUROPE BELGIUM BRUSSELS - DeMorgen. Klimaat & wetenschap - Maandag 5 januari 2026.

 

Bekijk de webversie
De Morgen

Maandag 5 januari 2026
Premium
Klimaat & wetenschap
Verslaggever De Morgen
Barbara Debusschere
Wetenschapsjournalist De Morgen

Dag lezer,

Wie na de jaarwissel nog knaldrang over heeft en snakt naar meer vuurwerk, kan terecht in de ruimte. Daar zorgen sterren die ontploffen met de kracht van miljarden zonnen en deeltjesexplosies die buitenaardse beschavingen ­kunnen wegvagen voor ongeziene knalpracht, meldt collega George Van Hal. “Diep in het zwart van de ruimte duren explosies geen seconden, maar uren, dagen of zelfs jaren. Ze vinden plaats met snelheden van ­honderden miljoenen kilometers per uur en met energieën die één ster soms kortstondig feller maken dan sterrenstelsels met daarin miljarden sterren”, schrijft hij.

Helaas is dat astronomische vuurwerk niet met het blote oog waar te nemen. Onderzoekers hebben er hun krachtigste telescopen voor nodig. Maar onderzoek naar zulke explosies wordt in de astronomie steeds belangrijker, omdat ze processen onthullen die zich normaliter aan het zicht van de wetenschap onttrekken. En dat betekent dat wij stervelingen wel vaker adembenemende beelden van al dat spektakel te zien krijgen, zoals die van de nagloed van de oerknal, van botsende rotsen of van de psychedelische krabnevel die na een sterrenexplosie in 1987 overbleef.

Nog in de ruimte heeft NASA’s Hubble-ruimtetelescoop een kosmische kraamkamer voor planeten gespot die veertig keer groter is dan ons zonnestelsel.

Hier op aarde blijkt ondertussen dat destructieve natuurkracht steeds minder natuurlijk is. Dat toont het jaaroverzicht van het wetenschappelijke netwerk World Weather Attribution (WWA). 2025 zal het tweede of derde warmste jaar ooit gemeten worden, ondanks het verkoelende natuurlijke effect van het weerfenomeen La Niña in de Stille Oceaan.

In totaal identificeerden de onderzoekers 157 extreme weerrampen. Bij 28 daarvan konden ze nagaan in welke mate die rampen aangedreven werden door de onnatuurlijke opwarming van de aarde. Resultaat: 22 van de rampen, zoals de overstromingen die 800 doden eisten in Pakistan en de zware branden in L.A., waren extremer en/of waarschijnlijker door de huidige opwarming.

“Elk jaar worden de risico’s van klimaatverandering minder hypothetisch en ruwer”, stelt Friederike Otto, hoogleraar klimaatwetenschappen aan het Imperial College in Londen en medeoprichtster van de WWA in een persbericht. “Beleidmakers moeten de realiteit onder ogen zien: hun voortdurende afhankelijkheid van fossiele brandstoffen kost mensenlevens, leidt tot miljardenverliezen en veroorzaakt onomkeerbare schade aan bevolkingsgroepen over de hele wereld.”

Het is tegen die achtergrond dat de CM een jaar lang jongeren bevroeg over hoe ze met de klimaatcrisis omgaan. Uit die gesprekken blijkt dat jonge mensen niet alleen bang, maar vaak ook boos, gefrustreerd, machteloos en wanhopig zijn omdat deze dreiging zich almaar doorzet en te weinig wordt afgeremd.

Ondertussen plegen de VS, de tweede grootste broeikasgasuitstoter ter wereld, een coup op Venezuela omdat dat land beschikt over de grootste bekende voorraad aan ruwe olie ter wereld en de VS die liefst zo snel mogelijk en op grote schaal willen ontginnen.

Achtergrond
Botsende rotsen, exploderende sterren en uitdijend heelal: dit leren vier kosmische fenomenen ons over het universum
Botsende rotsen, exploderende sterren en uitdijend heelal: dit leren vier kosmische fenomenen ons over het universum

Ook de duizelingwekkende evolutie van artificiële intelligentie draait veel meer om natuurlijke rijkdommen en grondstoffen dan je op het eerste gezicht zou denken. Terwijl AI onder andere voor steeds meer medische doorbraken zorgt, zoals de recente ontdekking van twee subtypes van multiple sclerose, wordt het steeds duidelijker dat AI zo’n grote energievreter is en ook veel water, zeldzame mineralen en land nodig heeft dat klimaatwetenschappers er nerveus van worden.

Volgens het Internationaal Energieagentschap zal de elektriciteitsconsumptie van de datacentra al tegen 2030 meer dan verdubbelen, tot het niveau van een land als Japan. Grote spelers zoals Google, Microsoft, Amazon en Meta investeren vooral sterk in zo goed als klimaatneutrale kerncentrales. Alphabet, het moederbedrijf van Google, nam net voor 4,3 miljard euro het Amerikaanse energiebedrijf Intersect Power over om zichzelf te verzekeren van voldoende elektriciteit voor zijn groeiende netwerk van datacenters. En dat is geen traditionele energieleverancier, maar een ontwikkelaar van grootschalige zonne- en windparken, vaak gecombineerd met batterijopslag.

Maar wereldwijd is steenkool momenteel de grootste stroombron voor de datacentra die al die AI-toepassingen mogelijk maken.

Zoals met alles in deze kwestie zijn er nog veel onzekerheden over hoe dit zal evolueren, maar ondertussen raast de AI-sneltrein gewoon met een rotvaart door. Tijdgeestonderzoekers Farid Tabarki en Joey Hullegie zien hoe die technologische versnelling “de maatschappij op grote schaal ontwortelt”, meldt collega Jorn Lelong.

“Er is niet meer één ontdekking of innovatie – zoals de ploeg, de stoommachine of het internet – die de tijdgeest transformeert. Het is het tempo van verandering zelf”, schrijven Tabarki en Hullegie in Het versnellingseffect. Daarin laten ze zien waarom die versnelling alle fundamenten in onze samenleving onder druk zet, maar ook hoe we moeten omgaan met die permanente onzekerheid.

Snelle groeten,

De wetenschapsredactie

De Morgen
Download de app
AppstorePlaystore
Volg ons
facebookInstagramX

Geen opmerkingen:

Een reactie posten