Revolutie 2.0? Onlusten in Teheran nadat Iraanse rial op valutamarkten instort

De Iraanse rial is ingestort. Dat heeft tot onlusten geleid in het centrum van de hoofdstad Teheran. Er zijn tegenstrijdige berichten over de omvang van de onlusten, maar de BBC geeft wel onderstaande beelden vrij.

Sinds het begin van de week is de munt 40% in waarde gedaald. Was een Amerikaanse dollar 18 maanden geleden gelijk aan 11.100 rial, dan krijg je nu voor 1 dollar 35.000 rial of drie keer zo veel (zie grafiek). Het gaat om de snelste devaluatie in de geschiedenis.

Iran zit in de problemen omdat de VS en de EU krachtige sancties tegen het land hebben getroffen en het land vandaag 800.000 vaten olie per dag minder produceert, wat maandelijks een gat van zo'n 5 miljard dollar in de staatskas slaat. In totaal is sinds het ingaan van de sancties in juli 30% minder olie geëxporteerd.

In augustus berekende het persagentschap Bloomberg nog dat de westerse sancties Iran zo’n 133 miljoen dollar per dag kosten, dat is 48 miljard dollar per jaar of het equivalent van 10% van de volledige Iraanse economie.

Verder kan het land door de door het Westen opgelegde sancties nauwelijks nog handel drijven met internationale banken.

De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad ontkent dat de Iraanse economie in het slop zit en wijt de problemen aan ‘psychologische spelletjes’, maar volgens de website icana.ir zijn er genoeg handtekeningen verzameld om hem door het parlement te laten ondervragen over de val van de Iraanse munt.

De politie heeft winkeliers die hun zaken in de bazaar van Teheran hebben gesloten aangemaand deze terug te openen om verdere problemen te vermijden.

Toch kampt het land nu met een gigantisch tekort aan internationale valuta’s, die nodig zijn om ingevoerde goederen te betalen. En dat zijn er nogal wat:  'In 2011 importeerde Iran voor 62 miljard dollar aan goederen, waarvan 72 procent bestond uit noodzakelijke economische basisgoederen ten behoeve van de Iraanse industrie.

Nog eens 17 procent van de import betreft kapitaalgoederen, zoals machines en 21 procent heeft betrekking op goederen die volledig in het buitenland worden geproduceerd. Ook importeert Iran op grote schaal voedsel: rijst, graan et cetera,' berekende het Nederlandse magazine Elsevier.

In juli doken beelden uit Teheran op waarin te zien is hoe Iraniërs vechten om op een markt een betaalbare kip te bemachtigen.

Bron : BBC / Express.be

Enkel de snelle val van de euro kan Spanje nog redden

Het uiteenvallen van de eurozone wordt nu openlijk besproken. De situatie in Spanje en Griekenland is dramatisch en zelfs Duitsland komt onder druk omdat de Bundesbankzo veel geld heeft uitstaan in de landen van de periferie. De inactiviteit van de Europese leiders is opnieuw de rode draad door deze crisis, maar het lijkt er op dat de financiële markten nu zelf voor een oplossing zullen zorgen, schrijft Martin Feldstein, professor aan de universiteit van Harvard in de Financial Times.

Een doorgezette koersdaling van de euro  zou de sleutel tot de redding van de eenheidsmunt kunnen zijn. De euro is het voorbije jaar 15% van zijn waarde kwijtgespeeld tegenover de dollar. Mocht de munt nog eens 15% dalen dan bereiken beide munten pariteit, maar noteert de euro nog steeds 20% boven zijn historisch laagterecord van 84 eurocent per dollar.

Een lage euro heeft tal van voordelen: de uitvoer wordt aangzwengeld, invoer wordt duurder, wat voordelig is voor producten die binnenin de eurozone worden gemaakt en de handelsbalans van de landen van de eurozone in evenwicht brengt.  Meer uitvoer beteken meer inkomsten wat gelijk staat aan een toename van de inkomsten uit belastingen.

Munten kunnen snel in waarde dalen: in 2008 verloor het Britse pond 25% van zijn waarde in zes maanden. De euro kan dalen zonder tussenkomst van de ECB, al kan die wel een handje toesteken door bijvoorbeeld geld bij te drukken.

De euro was altijd al een riskante onderneming: een snelle devaluatie lost het probleem van de gebrekkige constructie niet op, maar neemt wel een deel van de huidige problematiek weg. Er moet minder worden geleend op de markten, de landen van de periferie worden opnieuw concurrentiëler en kunnen zich gaan focussen op prductiviteit en arbeidskosten die hen de laatste jaren fataal zijn geworden.

Feldsteins analyse komt overeen met die van hefboomfondsmanager Bruce Krasting eerder deze maand:

‘Er is nog een optie over. Devalueer de euro met 20% of meer. Dit zou een stabiliserend effect hebben op de echte economie van de eurozone. Er zou inflatie worden gecreëerd, wat de reële waarde van de Europese schulden omlaag zou halen. Ook Duitsland zou akkoord zijn omdat zo'n devaluatie zijn concurrerende exportpositie binnen de EU laat behouden en die positie buiten de EU nog eens versterkt. De technocraten in Brussel zijn ook vragende partij, want het is de enige manier om de monetaire unie te redden.’

Bron : Financial Times / Express.be